نقش دما در پرورش طیور
نقش دما در پرورش طیور

نقش دما در پرورش طیور بسیار با اهمیت بوده و یک عامل تعیین کننده جهت ایجاد شرایط استاندارد و بهبود پرورش است.
در ایران معمولا سه نوع اقلیم وجود دارد:
-
مناطق گرمسیر: در این مناطق شش ماه از سال دما بین ۲۵ تا ۴۵ درجه می باشد.
-
مناطق سردسیر: در این مناطق شش ماه از سال دما بین۰ تا ۲۰ در جه می باشد.
-
مناطق معتدل: در این مناطق شش ماه از سال دما بین ۱۰ تا ۲۰ می باشد.
بیشتر مرغداری های ایران با اختلاف فاحش در مناطق معتدل قرار دارند.
در مناطق گرمسیر فقط نیمی از سال را می توان جوجه ریزی کرد و نیمی دیگر از سال عملا سالن خالی می ماند و نمی توان از سرمایه ثابت استفاده کرد.
از آنجایی که اغلب مناطق ایران جزء مناطق گرمسیر هستند باید با روش های اصولی به خنک سازی سالنهای مرغداری پرداخت.
تاثیرات خنک کردن سالن:
در حرارت بالای ۲۵درجه سانتیگراد تولیدات مرغداری ها کاهش می یابد، درصد رشد کم شده و تلفات افزایش می یابد. مهمترین تاثیر خنک سازی در سالن های مرغداری تهیه هوای مناسب بوده که در این صورت پرندگان قادر هستند تواناییهای خود را در رشد و تولید بازیابی کنند.
مبنای اکثر خنک کننده ها سیستم سرمایش تبخیری است.
تبخیر فرآیندیست که طی آن آب از حالت مایع به حالت بخار تبدیل می شود. این فرآِیند احتیاج به انرژی دارد و این انرژی توسط هوای گرم اطراف تامین می شود. دمای اطراف حرارت بالایی دارد و همچنین رطوبت آن کم است بنابراین با عبور هوای گرم از لایه های پد سلولزی دمای هوا با صرف انرژی برای تبخیر آب می گردد. و از سوی دیگر هوای خنک در اثر تماس با رطوبت، رطوبتش بیشتر شده و در نتیجه هوایی که وارد سالن می شود تبدیل به هوای خنک و مرطوب می شود و این هوا، هوایی مناسبی برای پرندگان است که به آن احتیاج دارند.
یکی از مهمترین عوامل در آب و هوای گرم، سرعت هواست که توان تولید پرندگان را افزایش می دهد.
خنک سازی سالن های مرغداری در مناطق گرمسیر به دو روش انجام می شود:
- نصب پد سلولزی و امکانات و تجهیزات جانبی به منظور خنک سازی سالن
- بکارگیری تکنیک های مناسب در اجرای تاسیسات به نحوی که بصورت طبیعی محیط مناسبی را برای پرورش مرغ ها بوجود آورد.
با بکارگیری این روش ها ضمن خنک سازی سالن ها مقادیر قابل توجهی رطوبت به هوای سالن اضافه می شود و با توجه به کمبود رطوبت مناطق خشک و گرمسیری با این روش محیط مناسبی را می توان برای پرورش فراهم نمود.
اهمیت نقش دما و رطوبت در پرورش طیور
طیور برای ارائه پتانسیل های ژنتیکی باید در محیط مناسب پرورش داده شوند و دما و رطوبت باید در حد معمولی برای طیور در سالن ها تامین شود. دما و رطوبت با یکدیگر نسبت عکس دارند یعنی هر جا دما افزایش یابد رطوبت کاهش می یابد و بالعکس.
دما و رطوبت داخل سالن تا حد زیادی با دما و رطوبت خارج سالن ارتباط دارد.
بنابراین با قرار دادن پد سلولزی در سر راه هوای ورودی می توان دما و رطوبت مورد نیاز طیور را تامین کرد. برای سرد کردن هوا، عبور هوای گرم از پوشش مرطوب پد سلولزی ضروری است.
نمودار مولیر:
برای نمونه بر طبق نمودار مولیر اگر درجه حرارت ۳۸ و رطوبت نسبی ۲۰% باشد برای اینکه حرارت را از ۳۸ به ۲۷ برسانیم باید رطوبت نسبی را به ۶۰% برسانیم و این بدین معنی است که برای هر کیلوگرم هوای خشک باید ۹/۴ گرم آب مصرف کنیم.
روش های مختلف خنک سازی سالن های مرغداری:
استفاده از سیستم پد کولینگ:
استفاده از پدهای سلولزی رایج ترین روش برای خنک سازی سالن های مرغداری است. پد لایه هایی از کاغذ کرافت است که در قسمت ورودی هوا نصب می گردد و توسط نازل های آب بر روی آن ریخته می شود و پس از خیس شدن، هوای بیرون از سالن از پد سلولزی مرطوب عبور میکند و پس از، از دست دادن گرما هوا توسط هواکش ها خارج می گردد.
در استفاده از پد سلولزی باید به موارد زیر توجه شود:
- آب مورد استفاده کمترین املاح را داشته باشد.
- پد سلولزی از نوع مرغوب باشد.
- پد سلولزی باید بین دو قاب آلومینیومی با بغل بندها محکم قرار گیرد.
- پد سلولزی هر سه الی پنج سال یکبار بطور کامل تعویض می شود.
فاصله سیستم پد کولینگ از کف:
توصیه می گردد که پد سلولزی در ارتفاع بیش از یک متر از کف سالن قرار گیرد. هر چه ارتفاع پد سلولزی از کف سالن بیشتر باشد بهتر است و مرغ های اول سالن کمتر در معرض هوای سرد قرار می گیرند.
نصب پد سلولزی باید با دقت صورت گیرد و از بیرون زدگی و شکم دادن پد ها باید جلوگیری کرد و پد ها در یک ردیف بطور منظم قرار گیرند. و لوله های آب و سوراخ های آب چکان باید درست در بالای پد ها قرار گیرند و بین پد ها هیچگونه فاصله ای نباشد. بهتر است در مسیر لوله آب فیلتر صافی قرار گیرد تا از رسوب املاح بر روی پد ها جلوگیری به عمل آید.
بخاطر داشته باشید که پد کولینگ ها بیشتر در آب و هوای گرم مورد استفاده می گیرند. برای جلوگیری از ورود هوای سرد در زمستان بداخل سالن باید دریچه های سر راه ورودی هوا نصب گردد تا از ورود هوای سرد به سالن جلوگیری شود.
در زمستان هوا از طریق هیتر های دمنده تامین می گردد.